02 сентября 2022
БҚО-да калий тыңайтқыштары өндіріле ме?
Облыстық кәсіпкерлің және инновациялық-индустриалдық даму басқармасының басшысы Жұмакелді Батырниязовтың айтуынша, Ақжайық ауданындағы Сәтимолла және Теректі ауданындағы Шалқар кен орындарында калий тыңайтқыштары зауытының құрылысын салу жобасы басталады.
Батысқазақстандық «SRPM Resources Ltd» ЖШС бұл жобаға 436 млрд теңге инвестиция салуды жоспарлаған. Инновациялық жоба іске қосылғаннан кейін зауытта 1400 адамға жұмыс орны болады. Жобаның негізгі міндеттері – елімізде калий тыңайтқыштарының заманауи инновациялық өндірісін құру.
– Жобаның «жандануымен» өңір экономикасына әсері білінетін жаңа ірі салық төлеуші пайда болады. Сонымен қатар ғылымды қажет ететін өндіріс орны құрылады. Жоғары білікті жұмыс күшін қажет ететін жұмыс орындары ашылады. Ел экономикасына әсері күшті болмақ. Жоба еліміздің халықаралық нарықтағы беделін арттырады. Ғылымды қажетсінетін мүлдем жаңа сипаттағы өндіріс құрылады, стратегиялық маңызы бар сирек және қымбат табиғи ресурсты өндіру жұмыстары жолға қойылады, – деді Жұмакелді Жолдыбайұлы.
Калий тұздары мен олардың қосылыстары халық шаруашылығының әр түрлі саласында кеңінен қолданылады. Фосфор мен азотпен бірге калий өсімдіктерге қажетті және минералды тыңайтқыштардың негізі болатын элементтердің триадасы құрамына кіреді. Тыңайтқыштар өнеркәсібінен басқа, калий рудалары жуғыш заттар мен калий нитраты, күйдіргіш калий, калий, бартолет тұзы, калий цианиді, калий бромиді секілді түрлі химикатты өндіру үшін қолданылады. Карналлитті өңдеу кезінде алынған магний хлориді магний оксиді мен металдық магний алу үшін бастапқы өнім болып табылады.
Соңғы жылдары ішкі және сыртқы нарықтарды бәсекеге қабілетті калий тыңайтқыштарымен қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан, Түркіменстан, Өзбекстан сынды елдер осы өнімнің өндірісін жолға қою бағытындағы жұмысты күшейтуде. Калий тыңайтқыштарын өндіруге деген қызығушылықтың өнімді өткізудің үлкен нарықтарының, әсіресе, Қытай, Үндістан және өзге де елдердің жақындығына байланысты артып отырғаны жасырын емес.
Жобаны іске асыру шеңберінде субъектілердің өндірістік қызметін жер қойнауын пайдалануға байланысты индустриялық-инновациялық қызмет деп тану туралы қорытынды алынды. Қазіргі кезде инвестор Сатимолла кен орны бойынша жер қойнауын пайдалануға лицензия алу бағытында жұмыстануда.
Айнара ИСА