Қалалық қатты тұрмыстық қалдықтар полигонында зерттеу жұмыстары жүруде. Финляндиялық «DORANOVA» компаниясының өкілдері бұл жерде биогаздан электр қуатын алатын станса салуға ынталы.

Компания өкілдері полигонда болып, алғашқы зерттеу жұмыстарын бастады. Олардың айтуынша, күл-қоқыс алаңы – табиғи газдың қоймасы. Полигоннан бөлінетін биогаздың 60%-ы метаннан тұрады. Барлау жұмыстарының қорытындысына сай мамандар қалалық қатты тұрмыстық қалдықтар полигонындағы газдың көлемі мен сапасын анықтамақ. Содан соң электр қуатын алатын қондырғының қуаты есептеліп, соның негізінде жобаның қаржылық үлгісі жасалады. Келесі кезең – газды жинауға арналған қондырғының құрылыс-монтаж жұмыстары. Соның нәтижесінде отын экогенераторларға жеткізіледі. Соның ішінде жанған биогаз электр қуатына айналып, стансаға айдалады. Мұндай барлау жұмыстары Қазақстанда бірінші рет қолға алынуда.
- Біз барлық қажет мәліметтерді алғаннан кейін, келесі жылдың көктемінде құрылыс жұмыстарын бастаймыз. Орал қаласындағы қатты тұрмыстық қалдықтар полигоны – баламалы қуат көзін өндіретін пилоттық жобаға айналуы мүмкін, - дейді «DORANOVA» фирмасының сарапшы директоры АНДРЕЙ АВЕРИН
Оралда қоқыс қалдығын сұрыптайтын өндіріс кешені іске қосылды. Мұнда шыны бөтелке, пластикалық құты, қағаз бен полиэтилен пакеттер іріктелініп, қайта өңдеуге жіберіледі. Қаладан күніне 150 тоннадай қоқыс шығарылады екен. Алайда тұрғындардың тазалық сақтау мәдениеті төмен. Тіпті сол кішігірім істі атқаруға, яғни тұрмыстық қалдықты тиісті жәшікке төгуге де қиынсынады.
Қаладан жылына 55 мың тоннадай қоқыс шығарылады екен. Яғни әр оралдық бір жылда 200 келідей қоқыс төгеді. Полигонға жеткенге дейін қалдық әуелі контейнерге түсуі керек. Бірақ қала тұрғындары әр түрлі. Бірі күл-қоқысты бір аттам жердегі жәшікке төгуге ерінсе, енді бірі қоқысты сұрыптап, бөліп салуда. Қазір қалада пластикалық ыдысқа арналған бөлек жәшіктер пайда болды. Қағаз, әйнек бөтелкені қабылдайтын да арнайы орын бар. Дегенмен, тұрғындардың мәдениеті кем.
Биылғы жылдың тек 8 айында қатты тұрмыстық қалдықтар полигонына 43 мың тонна күл-қоқыс әкелінген. Өңірде қалдықтарды қайта өңдеу мәселесі өткір тұр. Бүгін, міне, сол түйіннің тарқауына алғашқы қадам жасалғандай. Полигонда қоқыс сұрыптайтын өндіріс кешені іске қосылды
Арман Курманалиев